Godišnjica kapitulacije Kraljevine Jugoslavije

Autor: Redakcija • Objavljeno: • Broj komentara: 1

Opunomoćenici Vrhovne komande bivše jugoslovenske vlade - šef diplomatije Aleksandar Cincar-Marković i general Radivoje Janković, u zgradi čehoslovačkog konzulata u Beogradu potpisali su akt o kapitulaciji oružanih snaga Kraljevine Jugoslavije, koji im je izdiktirao njemački komandant general Maksimilijan fon Vajks.

  • lapitulacija_jugoslavije.jpg
  • nazi germany invasion of yugoslavia

Treći rajh je nametnuo bezuslovnu, potpunu i neograničenu kapitulaciju, Vojska Jugoslavije je uglavnom odvedena u zarobljeništvo, a zemlja podijeljena između Njemačke, Italije, Mađarske i Bugarske. Jugoslovenska ratna flota pripala je Italiji, izuzev jedne podmornice i dva torpedna čamca, koji su umakli, te razarača "Zagreb", kojeg su potopili pripadnici jugoslovenske ratne mornarice.

Kapitulaciji je prethodio desetodnevni Aprilski rat. Plan njemačkog napada na Jugoslaviju je dobio šifrovano ime ,“Direktiva br.25“ i nadovezivao se na plan napada na Grčku pod kodnim znakom ,“Marita“.

Radi zadavanja ozbiljnog psihološkog udarca za početak ratnih operacija predviđeno je brutalno bombardovanje Beograda i drugih gradova. U isto vrijeme masovnim vazdušnim napadima predviđeno je bombardovanje aerodroma i komunikacija na liniji mogućeg povlačenja jugoslovenske vojske prema Grčkoj.

Napad kopnenih motorizovanih snaga planiran je istovremeno iz više pravaca sa ciljem da se snažnim i brzim obuhvatnim manevrima izoluju i neutrališu jugoslovenske jedinice prije nego što se organizuju i formiraju jedinstven odbrambeni front. Druga njemačka armija je imala zadatak da sa sjevera izvrši proboj prema Zagrebu i nastavi dalje napredovanje prema Sarajevu i tako izoluje jugoslovenske trupe u zapadnom dijelu zemlje. Istovremeno, motorizovane trupe iz Mađarske u brzom prodoru kroz Vojvodinu nastupale bi prema Beogradu. Glavni planirani udar je trebao da se izvede iz Bugarske i nakon probijanja fronta jedan dio bi napredovao prema Nišu i nastavio na sjever prema Beogradu, a drugi bi izvršio prodor prema Makedoniji i nastavio napredovanje prema sjevernoj Grčkoj.

Njemački vjerni saveznik, fašistička Italija, imalo je također svoju planiranu ulogu za napad na Jugoslaviju. Italijanska vojska je izvršila koncentraciju svojih snaga za napad iz pravca Istre, duž slovenskog primorja i iz sjeverne Albanije. Napad na Jugoslaviju trebalo je da se izvrši bez prehodne objave rata.

Glavnokomandujući jugoslovenske vojske general Dušan Simović u strahu da Nijemcima ne da povoda za napad izdao je naređenje za opštu mobilizaciju tek 3. aprila. Istog dana, proustaški vazduhoplovni kapetan Vladimir Kren je iz Zagreba prebjegao u Austriju sa planovima vazdušne odbrane i letačkim rasporedom jugoslovenskog vazduhoplovstva.

Napadom diverzantske grupe Brandenburg na Sipski kanal na Dunavu u noći između 5. i 6. aprila 1941. započela je njemačka invazija na Jugoslaviju. U zoru 6.aprila njemačka avijacija je bombardovala vojne aerodrome kod Skoplja, Zagreba, Ljubljane, Brežica, Kumanova i Niša. Istovremeno, italijanska avijacija je iz Italije i svojih baza u Albaniji napala vojne položaje i mornaričke baze u Dalmaciji, Hercegovini i Crnoj Gori.

U prvim jutarnjim satima 6. aprila njemačka avijacija je napala veće gradove Beograd, Niš, Leskovac, Kragujevac, Mostar, Banjaluku i Novi Sad. Glavni udar pod komandom njemačkog generala Aleksandra fon Lera izvršen je na Beograd, a operacija je nosila ime ,“Kazna” (Strafgericht).

Napad njemačkih kopnenih snaga sa sjevera izvršila je Druga armija iz dva pravca, iz Austrije i Mađarske. Kako Druga armija na dan napada još nije bila u punom sastavu, invaziju je pokrenuo 46. oklopni korpus sjeverozapadno od Beograda. Odbranu na ovom sektoru držale su jedinice sa vojnicima hrvatske nacionalnosti. Nijemci u invaziji nisu naišli ni na kakav otpor, već su od hrvatskih vojnika pozdravljeni kao saveznici. Tada je na ovom sektoru došlo do otvorene pobune hrvatskih rezervista i oficira. Već 8. aprila pobunio se i prešao u ustaše cijeli 108. pješadijski puk u Bjelovaru. Pobuna se proširila i na druge jedinice (cijeli 40. i dijelovi 42. pješadijskog puka), Hrvati su masovno napuštali svoje jedinice, prelazili u ustaše, izvodili diverzije i sabotaže.

Rat na sjevernom i sjeverozapadnom frontu završen je za četiri dana. Već 10. aprila Nijemci su ušli u Zagreb i istog dana proglašena je Nezavisna Država Hrvatska. Većina hrvatskih oficira odmah se stavila na raspolaganje novoformiranoj hrvatskoj državi.

Glavni napad na Jugoslaviju izvršila je 12. njemačka armija iz Bugarske, koja se odranije tamo nalazila zbog planiranog napada na Grčku. Već u prva dva dana njemačke snage su izvršile svoj glavni zadatak. Presječena je moravsko-vardarska dolina i tako je onemogućeno povlačenje jugoslovenske vojske prema jugu i spajanje sa savezničkim snagama u Grčkoj. Već 7. aprila Nijemci su zauzeli Skoplje, a dijelovi njemačke armije su nezadrživo nastavili napredovanje prema Albaniji ususret italijanskim snagama. Tako je ovim munjevitim napadom u potpunosti presječen južni pravac odstupanja, a jugoslovenske snage u Makedoniji su ostale izolovane i odsječene.

Već 8. aprila Nijemci su ušli u Niš, Aleksinac i Ražanj i nastavili napredovanje na sjever. Time je Nijemcima otvoren put prema Beogradu u koji je pet dana kasnije,13. aprila, umarširala njemačka vojska.

Dva dana kasnije, 15. aprila, Nijemci su ušli u Sarajevo i zarobili štab Vrhovne komande.

Jugoslovenski oficiri su dva dana kasnije, 17. aprila, potpisali, “Odredbe o izvršenju primirja”. Ovim dokumentom određena je bezuslovna predaja svih oficira i vojnika, kompletnog naoružanja, opreme, vučne i tovarne stoke, kao i svih sredstava kopnene vojske, mornarice i avijacije. Osim toga naložena je predaja arhiva, svih vojnih dokumenata, planova i drugih spisa koji su se odnosili na vojsku.

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije portala Veteran.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

KOMENTARI { 1 } DODAJ KOMENTAR
  • Ime / Nadimak: *

  • Komentar: *
    do 1200 karaktera

  •  

  • Karakteri sa slike: *

  •  

Najnovije

Najčitanije

Najnovijikomentari

  • Dan ustanka u BiH

    • Korisnik: PUKA 59 - ŽALE.

    VETERANI 317 SBBR HEROJ GRADA SA KAPIJE BOSNE OSTADOŠE RAZOĆARANI ŠTO NIKO OD MNOGOBROJNI UDRUŽENJA NA KAZANU

  • Sjećanje na Izeta Nanića

    • Korisnik: puka 59 .- DOČEK

    VETERANI 317 SBBR GORNJEG VAKUFA NA SVOM UPRAVNOM ODBORU SU NAPRAVILI I USVOJILI PLAN ZA DOSTOJANSTVEN DOČEK NAŠEG